Testen, testen en nog eens testen. Veel kinderen weten niet beter. Slaan Nederlandse scholen hierin door? Wellicht heeft het hebben van ‘harde cijfers’ over de prestaties van leerlingen te maken met het feit dat deze gegevens steeds meer openbaar worden. Scholen moeten zich naar buiten toe bewijzen. Ook in het particuliere onderwijs is deze trend zichtbaar, al lijkt de reden anders.

testen in onderwijsMeten is weten, luidt een bekend gezegde. Ook het onderwijs heeft dat ontdekt. Voor elk probleem lijkt een toets dé oplossing. Op scholen worden dan ook veel testen afgenomen. Te veel, vinden sommigen. Kinderen in groep 3 van het basisonderwijs hebben nu vaak al meerdere Cito-toetsen moeten maken.

Op veel scholen worden kinderen klaargestoomd voor testen en soms onder druk gezet om goede testscores te halen. De Amerikaanse schrijver en onderwijsvernieuwer Alfie Kohn sprak zich een aantal maanden geleden tegenover Nieuwsuur zeer negatief uit over deze trend. Kohn pleit voor een schoolsysteem zonder toetsen. Wat volgens hem nu ontbreekt, is dat kinderen ‘leren denken’.

Leren om testen te maken

Kohn vreest dat Nederland de kant van de Verenigde Staten opgaat, waar scholen ‘toetsfabrieken’ zijn geworden en kinderen vooral oefenen om goede ‘testmakers’ te worden. Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker vindt dat onzin. Testen hoort bij het onderwijs, vindt hij. Taal en rekenen zijn belangrijke vaardigheden, die kinderen goed moeten beheersen.

Waar komt deze drang om veel te testen en hard ‘bewijsmateriaal’ over het vermogen van kinderen te hebben vandaan? Een reden kan zijn dat scholen tegenwoordig verplicht zijn om testresultaten openbaar te maken. Zo wordt er een objectief beeld gegeven van de kwaliteit van de school, vinden voorstanders.

Cito-score openbaar

Testen in onderwijsOver het publiceren van Cito-scores is veel te doen geweest. Meer dan honderd basisschoolbesturen verzetten zich tegen het besluit van staatssecretaris Dekker om de gemiddelde schoolscores vrij te geven. De scholen vinden openbare Cito-scores misleidend voor ouders en zijn bang dat ze worden ‘afgerekend’ op hun Cito-score. Een kale score geeft namelijk geen goed beeld, de context is daarbij ook belangrijk. De wijk waarin de school gevestigd is, speelt bijvoorbeeld een factor. Is het een wijk met veel sociale huurwoningen of wonen er juist veel hoogopgeleiden met hoge inkomens? De basis waarmee deze kinderen naar school gaan, is vaak al verschillend. De absolute prestaties zullen dan ook zeker verschillen van elkaar, maar dat hoeft niet te gelden voor de relatieve prestaties (de verbetering die is geboekt). Het hoeft dus niets te zeggen over de kwaliteit van de school.

Dat scholen zich misschien te druk maken om op basis van de Cito-score afgerekend te worden, blijkt uit een enquête die Trouw heeft gehouden. Daarin gaven de meeste ouders aan zich bij de keuze voor een basisschool niet te laten leiden door de gemiddelde Cito-score. Voor één op de acht ouders is de Cito-score wel leidend bij de schoolkeuze. De manier van lesgeven, de reputatie en de weg van huis naar school wegen volgens ouders het zwaarste mee.

Testen in particulier onderwijs

Ook op particuliere scholen is deze trend zichtbaar. Veel particuliere scholen streven ernaar om leerlingen veel te testen en te overhoren. Zo kunnen mogelijke achterstanden snel in kaart worden gebracht en kan daar op ingespeeld worden. Er wordt dan ook vaak zeer gericht naar de Cito-toets toegewerkt. In een later stadium van de schoolloopbaan gebeurt dit met het centraal eindexamen, dat is het volgende hoofddoel.

De reden van deze manier van werken, lijkt dus wel anders te zijn. Waar het reguliere onderwijs veelal te maken heeft met een druk van buitenaf om veel te testen, doet een particuliere school het vooral om het individu zo gericht en doeltreffend mogelijk te begeleiden. Deze individuele benadering is kenmerkend voor het particulier onderwijs. Veel individueel testen om de ontwikkeling in kaart te brengen, past daar bij.

Particuliere scholen gaan dan ook minder mee in de trend van het openbaar maken van hun resultaten. Zo zijn de Cito-scores van particuliere basisscholen zijn niet meegenomen op de website ‘scholen op de kaart’. Sommige particuliere scholen in het voortgezet onderwijs maken wel hun slagingspercentage openbaar.

Share →